دستگاه تناسلی مرد

دستگاه تناسلی مرد :

در انسان مثل سایر موجودات، وظیفه‌ی تولید مثل بر عهده‌ی دستگاه تناسلی واگذار شده است و دستگاه تناسلی مرد به دو بخش داخلی و خارجی تقسیم می‌شود.

اعضای دستگاه تناسلی داخلی مرد :

-بیضه‌ها (Testicle): یک زوج غده تولید مثل و منی‌ساز هستند که در اسکروتوم (کیسه‌ی بیضه) قرار دارد؛ رشد اسپروماتوزآ در آن انجام و هورمون جنسی توسترون نیز در آن ساخته می‌شود. اسپرماتوزآ در ترشحات بیضه همراه با مایع منی وجود دارد. تولید اسپرم و هورمون جنسی بر عهده بیضه‌ها است و این امر نهایتا بر ادامه‌ی روابط جنسی زناشویی و رضایت جنسی نیز موثر است. نطفه یا منی مایع لزجیست که دارای نمک، قند، آب و غیره است و طول عمر آن 48 ساعت است. منی سازی یا اسپرم سازی در دمای پایین تر از بدن (37) صورت می‌گیرد. بیضه‌ها از دوران بلوغ تا پایان عمر اسپرم تولید می‌کنند. در بدن یک مرد بالغ روزانه صدها میلیون اسپرم تولید می‌شود و با هر بار انزال حدود 300 تا 400 میلیون اسپرم از بدن خارج می‌شود. اما از میان آنها تنها یکی از این اسپرم‌ها می‌توانند لقاح انجام دهند و بقیه می‌میرند، و اگر تعداد اسپرم‌های سالم موجود در منی از 20 میلیون در هر میلی لیتر کمتر باشد فرد عقیم است.

 

 

تشریح آناتومی :

بیضه عضوی است بیضی شکل و اندکی نیز به طرفین پهن و در یک پرده همبندی سفتی قرار گرفته و به علت رنگ سفید آن شبیه سفیده‌ی تخم مرغ پخته است.
-لبوها : محتوی لوله‌های کرچک در هم تنیده‌ای است که جدار آنها از سلول‌های پشتیبان سری منی‌ساز درست شده است. از بیضه، منی وارد ناف بیضه شده و از آنجا توسط 10 یا 12 لوله آوران (افرنت) وارد اپی دیدیم می‌شود.

-اپی دیدیم (Epididymis) : جسم کوچکی است که روی کنار خلقی بیضه تکیه دارد یک سر و جسم و یک دم دارد. دم آن به‌صورت مجرای دفرنت (وابران) ادامه پیدا می‌کند. 

-مجرای وابران: مجراییست به‌شکل لوله، که طول تقریی آن اندازه 40 تا 50 سانتیمتر است و مایع منی را از خود عبور می‌دهد.

-بند بیضه: بند بیضه به ضخامت انگشت کوچک و شامل: اعصاب مجرای دفرنت، عروق لنفی، خونی و اپی دیدیم است.

-حبابچه منی: یک جفت‌اند و سایز آنها 4 تا 5 سانتیمتر می‌باشد. حبابچه، محل ذخیره منی بوده و در هر انزال حدود 200 میلیون اسپروماتوزئید تخلیه می‌شود.

-پروستات: در حفره لگنی و زیر قسمتی از مثانه قرار دارد. دارای یک قاعده و یک راس می‌باشد. قائده غده پروستات در بالا است و به ته مثانه چسپیده و راس پروستات رو به پایین چسبیده است؛ ترشحات غده پروستات جزو مواد تشکیل دهنده‌ی منی است.

اعضای دستگاه تناسلی خارجی مرد : 

-اسکوروتوم: کیسه‌ای پوستی است که بیضه‌ها و اپی دیدیم را در خود آویزان دارد.

-لایه واژینال: شامل 2 لایه است: 1-ایه واژینال مشترک (زائده‌ای از فاسیای شکم که بیضه و بند ناف بیضه را می‌پوشاند) 2-لایه واژینال مخصوص.

-آلت (Penis): از یک حشفه (قسمت ضخیم انتهایی که مجرای ادرار در نوک آن باز می‌شود)، یک گردن (که بین حشفه و جسم باریکتر شده) و یک ریشه (که به استخوان پوبیس می‌چسبد) درست شده است. 

-گلانس: انتهای جسم غاری مجرای ادرار گلانس را می‌سازد (مجرای آلت 2 کار مهم انجام می‌دهد: 1-عبور ادرار 2-انزال مایع منی). هر جسم غاری توسط یک بافت همبندی متراکم پوشیده شده است که تیغه‌هایی بین آنها فرستاده و آنها را به تعدادی غار تقسیم می‌کند. هنگام تحریک جنسی این غارها از خون پر شده و باعث نعوظ می‌شود. خود آلت توسط پوست پوشیده شده است و این پوست در انتهای آلت بنام پوست ختنه‌گاه روی حشفه را می‌پوشاند؛ همچنین این پوست در ممالکی که ختنه موسوم است، موقع ختنه برداشته می‌شود و بهترین سن ختنه بین 5 تا 7 سالگی است. عمل ختنه نیز بدین دلیل است که چون در نوزادی عارضه انسداد مجرای ادرار شایع است.

نقش دستگاه تولید مثل مرد (male reproductive system) :

تولید مثل جنسی شامل تولید سلول تخم (زیگوت) دپیلوئید n 2 از لقاح دو سلول جنسی با گامت‌ها پلوئید n است و نقش دستگاه تولید مثل مردان شامل این موارد است:

1-تولید سلول‌های اسپرم

2-ایجاد محیطی مناسب برای نگهداری آنها

3-انتقال آنها به خارج از بدن

4-تولید هورمون جنسی مردانه تستوسترون.

آلت تناسلی یک عضو خارجی پیچیده در مردان است که برای ادرار کردن ، رابطه جنسی و تولید مثل استفاده می شود. از چندین قسمت از جمله شفت، سر و پوست ختنه گاه تشکیل شده است.ما در این مقاله به تشریح آناتومی و عملکرد آلت تناسلی و همچنین شرایطی می‌پردازیم که می‌تواند بر عملکرد یا اندازه طبیعی آلت مرد در بدو تولد یا بعد از آن تأثیر بگذارد. موارد بسیار از مردان جوان داریم که به علت ناراضی بودن از آلت تناسلی شان به کلینیک کامش مراجعه می کنند. از آنجا که در بسیاری از موارد این نگرانی ها بی مورد است بهتر است نگاهی به شکل و کارکرد و ناهنجاری های آلت تناسلی مردان بیاندازیم . 

 

آناتومی و مشخصات آلت تناسلی

آلت تناسلی در قسمت جلوی بدن در قاعده لگن قرار دارد. کیسه بیضه، حاوی بیضه ها، در نزدیکی آلت تناسلی قرار دارد.آلت تناسلی از چندین ساختار اصلی تشکیل شده است : 

سر آلت ناسلی: گلانس یا سر آلت تناسلی، ساختار حساس انتهای جسم (شفت) است.

مجرای ادرار: مجرای ادرار لوله ای در داخل آلت تناسلی است که از مثانه تا سر آلت تناسلی امتداد دارد. برای دفع ادرار استفاده می شود. همچنین از غده پروستات عبور می کند، جایی که دهانه ای به نام مجرای انزال، اسپرم و مایعی را دریافت می کند که منی را تشکیل می دهد.

Meatus: Meatus دهانه ای است که در نوک غده قرار دارد که از طریق آن ادرار یا مایع منی از بدن خارج می شود.

Prepuce: پیش پوست یا ختنه گاه، چین شل پوستی است که سر آلت تناسلی را می پوشاند. برداشتن پوست ختنه گاه به عنوان ختنه نامیده می شود.

Corpus cavernosa: جسم غاری دو ستون از بافت اسفنجی است که در امتداد محور داخلی آلت تناسلی قرار دارند. وقتی با خون پر می شود، بافت ها سفت می شوند و باعث نعوظ می شوند.

جسم اسفنجی: جسم اسفنجی سومین ستون بافتی است که از بسته شدن مجرای ادرار در حین نعوظ جلوگیری می کند.

آلت تناسلی به خوبی از طریق رگ های خونی تامین می شود. شفت که شامل مجرای ادرار و سه ستون از بافت نعوظ است، در نواری از بافت همبند به نام فاسیا پیچیده شده و با پوست پوشانده شده است. قاعده آلت تناسلی توسط بافت های همبند به نام رباط های تعلیقی که آلت تناسلی را نزدیک استخوان لگن نگه می دارد، حمایت می شود.
تنوع زیادی در اندازه آلت تناسلی وجود دارد و متوسط طول شل یا نرم آلت تناسلی 3.5 اینچ است. متوسط طول آلت تناسلی در حالت نعوظ 6 اینچ و متوسط دور آن 5 اینچ است.

 

عملکرد اصلی آلت تناسلی

ادراری و جنسی است. عملکرد جنسی آلت تناسلی را می توان به دو مرحله توصیف کرد: نعوظ و انزال.

ادرار کردن

ادرار کردن، خروج ادرار از بدن است. این زمانی اتفاق می افتد که ادرار از مثانه از طریق مجرای ادرار به سمت گوشت منتقل می شود. ادرار با انقباض عضله دترسور در دیواره مثانه به خارج از بدن رانده می شود.بین آلت تناسلی و مثانه، عضله اسفنکتر خارجی قرار دارد که می توان آن را کنترل کرد تا ادرار را نگه دارد یا آزاد کند.

 

نعوظ

نعوظ سفت شدن آلت تناسلی ناشی از تحریک جنسی و یا تحریک فیزیکی است. همچنین بروز نعوظ در هنگام خواب و بیداری طبیعی است. نعوظ زمانی اتفاق می‌افتد که جریان خون به داخل جسم غارنوردی و جسم اسفنجی افزایش یابد.
در طول نعوظ، شریان‌هایی که بافت‌های نعوظ را تأمین می‌کنند، گشاد می‌شوند ، و باعث می‌شوند آلت تناسلی با خون پر شود. احتقان وریدهایی را که معمولاً از طریق آنها خون از آلت تناسلی خارج می شود، فشرده می کند. این خون را به دام می اندازد و به حفظ نعوظ کمک می کند.

 

انزال

انزال خروج مایع منی از بدن است. معمولاً با پاسخ جنسی به نام ارگاسم همراه است.
انزال شامل یک سری انقباضات عضلانی غیرارادی و همزمان است: 

ابتدا لوله ای به نام مجرای دفران منقبض می شود و اسپرم را از بیضه ها به سمت مجرای انزال می راند.
در همان زمان، غده پروستات و وزیکول‌های منی منقبض می‌شوند و مایعاتی اضافه می‌کنند که بیشتر حجم منی را تشکیل می‌دهند.
در عین حال، انقباض سریع ماهیچه‌های قاعده آلت تناسلی به نام عضلات اطراف مجرای ادرار، منی را از آلت تناسلی خارج می‌کند.

 

ناهنجاری های مادرزادی آلت 

چندین بیماری مادرزادی وجود دارد که می تواند باعث تشکیل غیر طبیعی آلت تناسلی شود. اختلالات مادرزادی آنهایی هستند که در بدو تولد وجود دارند و ناشی از چیزی هستند که در رشد طبیعی نوزاد متولد نشده اختلال ایجاد می کنند.ناهنجاری های مادرزادی آلت تناسلی معمولاً ناشی از عدم تعادل هورمون هایی است که بر رشد آلت تناسلی تأثیر می گذارد.

 

هیپوسپادیاس و اپیسپادیاس

هیپوسپادیاس وضعیتی است که در آن دهانه مجرای ادرار در قسمت زیرین آلت تناسلی قرار دارد تا در نوک آن. این یکی از شایع ترین ناهنجاری های مادرزادی در مردان است. Epispadias یک وضعیت مشابه است که در آن مجرای ادرار در سمت بالای آلت تناسلی باز می شود.
به طور کلی برای اصلاح هیپوسپادیاس در دوران نوزادی یا اوایل کودکی، جراحی توصیه می شود. با این حال، خطرات عوارض طولانی مدت، از جمله مشکل در ادرار کردن و افزایش خطر عفونت های دستگاه ادراری وجود دارد.

 

کوردی

کوردی یک انحنای غیر طبیعی آلت تناسلی در زمان تولد است. این بیماری در مردان مبتلا به هیپوسپادیاس شایع تر است اما می تواند به تنهایی نیز رخ دهد. در مردان نوجوان و بالغ، آکوردی در هنگام نعوظ بیشتر قابل توجه است.

کوردی را نباید با بیماری پیرونی اشتباه گرفت. پیرونی وضعیتی است که در مردان بالغ ایجاد می شود و باعث انحنای غیر طبیعی آلت تناسلی می شود.

 

میکروپنیس

میکروپنیس یک آلت تناسلی غیر طبیعی کوچک است. آن را به عنوان آلت تناسلی کشیده که حداقل 2.5 برابر کوچکتر از آنچه در آن مرحله از رشد یک مرد انتظار می رود، تعریف می شود. در بزرگسالان، این کشش آلت تناسلی کمتر از 2.75 اینچ است.تصور می‌شود که این بیماری به دلیل تولید کم غیرطبیعی هورمون‌های مردانه به نام آندروژن در دوران بارداری باشد.

 

آفالیا

فقدان مادرزادی آلت تناسلی، به نام آفالیا، یک بیماری بسیار نادر است که از هر 30 میلیون تولد، یک مورد را تحت تاثیر قرار می دهد. معمولاً با سایر ناهنجاری‌های مادرزادی که بر قلب یا دستگاه گوارش تأثیر می‌گذارند رخ می‌دهد. علت آفالی ناشناخته است. تاکنون کمتر از 100 مورد گزارش شده است.

 

بیماری های عملکردی آلت تناسلی مردان 

تعدادی از شرایط پزشکی وجود دارد که می تواند بر عملکرد یا ظاهر آلت تناسلی در زندگی تأثیر بگذارد. اینها ممکن است بر روی غده، پوست ختنه‌گاه، مجرای ادرار یا بافت‌های نعوظ تأثیر بگذارند.

 

اختلال در نعوظ

اختلال نعوظ زمانی رخ می دهد که فرد نتواند نعوظ کافی برای مقاربت جنسی داشته باشد یا حفظ کند. اختلال نعوظ ممکن است به دلایل پزشکی از جمله داروها یا بیماری قلبی ایجاد شود. همچنین ممکن است نتیجه استرس، اضطراب یا مشکلات رابطه باشد

 

بیماری پیرونی

بیماری پیرونی (PD) یک انحنای غیرطبیعی آلت تناسلی است که در اواخر زندگی رخ می دهد. مطالعات نشان می دهد که حدود 0.5٪ تا 13٪ از مردان بالغ در دوره ای از زندگی خود PD را تجربه می کنند. این خطر با افزایش سن افزایش می یابد.
بیماری پیرونی عمدتاً نتیجه آسیب قبلی به آلت تناسلی در حین رابطه جنسی است. با این گفته، PD به خوبی درک نشده است و ممکن است بدون هیچ دلیل شناخته شده ای رخ دهد. اگر علائم PD شدید باشد، می تواند باعث اختلال نعوظ شود.

 

شکستگی آلت تناسلی

شکستگی آلت تناسلی زمانی اتفاق می افتد که غشای ضخیم احاطه کننده جسم غارنوردی، معروف به tunica albuginea، در حین رابطه جنسی شدید پاره شود. Tunica albuginea دارای شبکه ای غنی از رگ های خونی است که در صورت پارگی می تواند باعث خونریزی و درد شدید شود. بافت اسکار ناشی از شکستگی آلت تناسلی ممکن است منجر به بیماری پیرونی شود.

 

فیموز و پارافیموز

فیموز شرایطی است که در آن پوست ختنه گاه آنقدر سفت است که نمی توان آن را روی سر آلت تناسلی به عقب کشید. فیموز در نوزادان و کودکان نوپا طبیعی است، اما در کودکان بزرگتر، ممکن است نتیجه یک بیماری پوستی باشد که باعث ایجاد جای زخم می شود. معمولاً مشکلی نیست مگر اینکه علائمی ایجاد کند.
پارافیموز در آلت تناسلی ختنه نشده زمانی رخ می دهد که پوست ختنه گاه در حالت جمع شده گیر کند. این یک اورژانس پزشکی است که در صورت عدم درمان فوری می تواند منجر به مرگ بافت شود.

 

پریاپیسم

پریاپیسم نعوظی است که بیش از چهار ساعت طول می کشد. همیشه نتیجه تحریک جنسی نیست و می تواند بسیار دردناک باشد.پریاپیسم زمانی اتفاق می افتد که خون در آلت تناسلی به دام می افتد و قادر به تخلیه نیست. اگر این عارضه فوراً درمان نشود، می‌تواند منجر به جای زخم و اختلال نعوظ دائمی شود.پریاپیسم می تواند در هر سنی رخ دهد و در افراد مبتلا به بیماری های خونی خاص مانند بیماری سلول داسی شکل و لوسمی شایع تر است. برخی از داروها نیز می توانند خطر پریاپیسم را افزایش دهند.

 

التهاب آلت تناسلی

آلت تناسلی در برابر عفونت آسیب پذیر است. این شامل عفونت های مقاربتی مانند تبخال تناسلی یا ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که بر پوست تأثیر می گذارد و سوزاک یا کلامیدیا که می تواند مجرای ادرار را تحت تأثیر قرار دهد. این عفونت ها و سایر عفونت ها می توانند منجر به التهاب آلت تناسلی شوند.شرایط التهابی موثر بر آلت تناسلی عبارتند از: 

-بالانیت: التهاب سر آلت تناسلی
-پستیت: التهاب پوست ختنه گاه
-بالانوپوستیت: التهاب سر و پوست ختنه گاه
--اورتریت: التهاب یا عفونت مجرای ادرار
تنگی مجرای ادرار: باریک شدن غیر طبیعی مجرای ادرار

 

سرطان آلت تناسلی

سرطان آلت تناسلی بسیار نادر است. با این حال، می تواند یکی از انواع تهاجمی سرطان باشد. حدود 95 درصد موارد ناشی از نوعی سرطان پوست به نام کارسینوم سلول سنگفرشی است. سرطان آلت تناسلی در کمتر از یک نفر در هر 100000 مرد در سال تشخیص داده می شود و کمتر از 1٪ از کل سرطان ها در ایالات متحده را تشکیل می دهد.