انتقال ایدز با رابطه دهانی: واقعیت یا نگرانی بی‌مورد؟

 نگرانی رایج بیماران درباره رابطه دهانی

گاهی مراجعین جوانی داریم که با نگرانی به  ما مراجعه می کنند و می خواهند بدانند آیا به ایدز مبتلا شده اند یا نه ؟ گاهی این نگرانی به قدری شدید است که فرد دچار استرس های عصبی می شود . عموما یکی از سؤالات پرتکراری که بیماران هنگام مراجعه به کلینیک سلامت جنسی کامش مطرح می‌کنند، این است:
«آیا رابطه دهانی باعث انتقال ویروس HIV می‌شود؟»
این سؤال نه‌تنها در بین افرادی که رفتارهای پرخطر جنسی داشته‌اند مطرح است، بلکه حتی کسانی که فقط یک رابطه دهانی محافظت‌نشده را تجربه کرده‌اند، گاهی با اضطراب شدیدی به ما مراجعه می‌کنند. نگرانی از ابتلا به ایدز (HIV)  میتواند بر کیفیت زندگی، سلامت روان، و حتی روابط زناشویی افراد تأثیر بگذارد   .
در این مقاله، به زبان ساده و علمی توضیح می‌دهیم که آیا انتقال ایدز از طریق رابطه دهانی ممکنست ؟ چه عواملی ریسک این نوع انتقال را بالا می‌برند و چگونه می‌توان از آن پیشگیری کرد .

آیا رابطه دهانی باعث انتقال ایدز می‌شود ؟

پاسخ کوتاه این است: بله، ولی احتمال آن بسیار پایین است .
ویروس HIV عمدتاً از طریق خون، مایع منی، ترشحات واژینال، و شیر مادر منتقل میشود. در رابطه دهانی، دهان فرد با این مایعات در تماس قرار می‌گیرد. اگر یکی از طرفین آلوده به ویروس باشد و شرایط خاصی وجود داشته باشد (مثل زخم در دهان یا وجود خون در مایع منی)، احتمال انتقال افزایش می‌یابد .

احتمال انتقال HIV در رابطه دهانی چقدر است؟

بر اساس مطالعات علمی و گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO) و CDC:
•  احتمال انتقال HIV از طریق رابطه دهانی کمتر از 0.01٪ تخمین زده می‌شود.
• این احتمال بسته به شرایط بهداشتی دهان، وجود زخم، یا تماس با خون یا منی آلوده افزایش پیدا می‌کند.
• رابطه دهانی دریافت‌کننده (زمانی که فرد دهان‌زننده است) ریسک بیشتری نسبت به دهنده دارد، به‌ویژه اگر مایع منی وارد دهان شود.

 

عوامل افزایش‌دهنده خطر انتقال ایدز در رابطه دهانی

در شرایط عادی، بزاق دهان ویروس HIV را به مقدار زیاد منتقل نمی‌کند، اما این عوامل می‌توانند ریسک را افزایش دهند :
1.  وجود زخم یا التهاب در دهان یا لثه‌ها
2. زخم یا تبخال فعال در دهان یا ناحیه تناسلی
3. وجود خون در مایع منی یا ترشحات واژینال
4. مشکلات دندانی (مثل خونریزی لثه)
5. ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی (مانند تبخال، سیفلیس یا سوزاک )

 

 

آیا HIV از طریق بلعیدن مایع منی یا ترشحات واژینال منتقل می‌شود ؟

بله، در صورتی که مایع منی یا ترشحات آلوده به ویروس وارد دهان شود و زخم یا التهاب در ناحیه دهانی وجود داشته باشد، احتمال انتقال افزایش می‌یابد. اگرچه معده با اسید خود بسیاری از ویروس‌ها را غیرفعال می‌کند، اما انتقال قبل از رسیدن مایع به معده ممکن است رخ دهد.

 

رابطه دهانی ایمن‌تر از دیگر انواع رابطه جنسی است؟

در مقایسه با رابطه واژینال یا مقعدی محافظت‌نشده، رابطه دهانی کم‌خطرتر محسوب میشود، اما این به معنی بی‌خطر بودن آن نیست. افرادی که رابطه دهانی متعدد یا با افراد ناشناس دارند ، همچنان در معرض خطر ابتلا به HIV و سایر بیماری‌های مقاربتی هستند .

 

چگونه از انتقال HIV در رابطه دهانی پیشگیری کنیم ؟

پیشگیری از انتقال HIV حتی در رابطه دهانی نیز امکان‌پذیر است. مهم‌ترین راهکارها عبارتند از :
1.  استفاده از کاندوم یا محافظ دهانی (Dental Dam): هنگام انجام رابطه دهانی با کاندوم یا دنتال دم، تماس مستقیم با ترشحات کاهش می‌یابد.
2. پرهیز از رابطه دهانی هنگام وجود زخم یا تبخال در دهان
3. رعایت بهداشت دهان و دندان و جلوگیری از خونریزی لثه‌ها
4. انجام تست‌های منظم HIV و سایر بیماری‌های مقاربتی
5. درمان بیماری‌های دهانی یا تناسلی قبل از هر نوع تماس جنسی

 

آیا آزمایش HIV بعد از رابطه دهانی لازم است ؟

اگر رابطه دهانی محافظت‌نشده با فردی ناشناس یا مشکوک به HIV داشته‌اید، انجام تست HIV توصیه میشود. 
تست‌های سریع HIV  می‌تواند خیال شما را از وضعیت  سلامتتان راحت کند. توجه داشته باشید که نتیجه قطعی تست ممکن است تا 3 ماه بعد از تماس پرخطر مشخص شود .

رابطه دهانی و HIV

در نهایت باید گفت که :
• احتمال انتقال HIV از طریق رابطه دهانی کم است ولی صفر نیست.
• رعایت نکات بهداشتی و استفاده از وسایل محافظتی می‌تواند خطر را به حداقل برساند.
• اگر نگران هستید یا در معرض رفتار پرخطر قرار گرفته‌اید، حتماً با مشاوران یا پزشکان متخصص مشورت بکنید . 
 

آپدیت : 1404/02/10