هورمون پرولاکتین و پرولاکتینوما

 

پرولاکتین 

 

هورمون پرولاکتین  یکی از هورمون های موثر در رابطه جنسی است . کار اصلی پرولاکتین تولید شیربعد از زایمان زنان  است .این هورمون هم  برای سلامت باروری زنان و  هم باروری مردان مهم است. البته عملکرد دقیق  پرولاکتین در مردان مشخص نیست. با این حال ، از اندازه گیری  پرولاکتین میزان فعالیتجنسی مرد و زن را می توان ارزیابی کرد.  هورمون پرولاکتین از غده هیپوفیز در مغز تولید می شود.این هورمون جون علت اصلی تولید شیر در زنان است به عنوان هورمون لاکتوژنیک شناخته می شود.در آزمایشگاه علامت اختصاری این هورمون PRL است. این هورمون مانند بقیه هورمون های جنسی زنانه مانند استروژن و پروژسترون در ارزیابی جنسی زنان مهم است.

 

 

چرا آزمایش پرولاکتین انجام می شود؟

 

زنانی که علائم پرولاکتینوما دارند ممکن است به آزمایش نیاز داشته باشند. پرولاکتینوما یک تومور غیر سرطانی در غده هیپوفیز است که مقادیر زیادی پرولاکتین تولید می کند.
علائم پرولاکتینوما در زنان عبارتند از:

-درد یا ناراحتی در هنگام رابطه جنسی
-سردردهای غیر طبیعی
-اختلال بینایی
-گالاکتوره یا شیردهی خارج از زایمان 
-رشد غیر طبیعی مو و صورت
-آکنه غیرطبیعی
علاوه بر این ، در صورت داشتن مشکلات باروری یا قاعدگی نامنظم ، ممکن است به آزمایش پرولاکتین نیاز باشد. این آزمایش همچنین می تواند سایر مشکلات غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس را رد کند.

اگر مردان علائم پرولاکتینوما را نشان دهند ، ممکن است به آزمایش نیاز داشته باشند. علائم پرولاکتینوما در مردان عبارتند از:

-کاهش میل جنسی یا مشکلات باروری
-اختلال در نعوظ
-سردردهای غیر طبیعی
-اختلال بینایی
-کمبود غیر طبیعی مو و بدن

آزمایش پرولاکتین دقیقاً مانند آزمایش خون است. چند دقیقه در مطب دکتر یا آزمایشگاه طول می کشد.. نمونه به طور معمول سه تا چهار ساعت پس از بیدار شدن از خواب صبح کرفته می شود. 

برخی از قرص های جلوگیری از بارداری ، داروهای فشار خون بالا یا داروهای ضد افسردگی می توانند نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهند. قبل از انجام آزمایش در مورد هر دارویی که مصرف می کنید به پزشک خود بگویید. مشکلات خواب ، استرس زیاد و ورزش شدید قبل از آزمایش نیز می تواند بر نتایج تأثیر بگذارد.

 

منظور ازبالا بودن سطح  پرولاکتین چیست؟

 

سطح پایین پرولاکتین معمولاً در زنان و مردان نگران کننده نیست. با این حال ، مقادیر بسیار بالای پرولاکتین ، معروف به هیپرپرولاکتینمی ، می تواند مسئله عمیق تری را نشان دهد. حدود 10 درصد از افراد مبتلا به هایپرپرولاکتینمی هستند.مقادیر بالای پرولاکتین در دوران بارداری و بعد از زایمان طبیعی است. با این حال ، هایپرپرولاکتینمی نیز می تواند ناشی از بی اشتهایی عصبی ، بیماری کبدی ، بیماری های کلیوی و کم کاری تیروئید باشد. کم کاری تیروئید می تواند باعث بزرگ شدن غده هیپوفیز شود که با درمان جایگزینی هورمون تیروئید قابل درمان است. مقادیر بالای پرولاکتین نیز می تواند ناشی از تومورهای هیپوفیز باشد. این تومورها با جراحی قابل درمان هستند.برخی از داروها می توانند باعث افزایش سطح پرولاکتین شوند. داروهای روانپزشکی مانند ریسپریدون و هالوپریدول می توانند سطح هورمون را افزایش دهند. متوکلوپرامید همچنین می تواند سطح پرولاکتین شما را افزایش دهد. این دارو به طور معمول برای درمان ریفلاکس اسید یا حالت تهوع ناشی از داروهای سرطانی استفاده می شود.
برخی عوامل استرس زای رایج نیز می توانند سطح پرولاکتین را افزایش دهند. این عوامل استرس زا شامل قند خون پایین ، فعالیت های سنگین ورزشی و حتی اشکال خفیف از ناراحتی است. اگر فهمیدید که سطح پرولاکتین شما بالا است ، ممکن است لازم باشد راه هایی برای کاهش استرس و نگه داشتن قند خون در سطح ثابت پیدا کنید.

پرولاکتین و باروری

 

در برخی موارد ، سطح بالای پرولاکتین می تواند منجر به ناباروری شود. تومورهای پرولاکتینوما می توانند به غده هیپوفیز فشار وارد کنند و تولید هورمون ها را متوقف کنند. در مردان ، این امر باعث کاهش میل جنسی و از بین رفتن موهای بدن می شود. در زنان می تواند منجر به ناباروری شود.
هایپرپرولاکتینمی می تواند بارداری را برای یک زن دشوار کند. سطح بالای پرولاکتین می تواند تولید طبیعی هورمون های استروژن و پروژسترون را قطع کند. این می تواند تخمدان ها را به طور نامنظم تخمک آزاد کند یا به طور کامل متوقف شود.

 

 

هیپرپرولاکتینمی یا پرولاکتینوما

 

پرولاکتین هورمونی است که از غده هیپوفیز تولید می شود. این هورمون به تحریک و حفظ تولید شیر مادر کمک می کند. هایپرپرولاکتینمی  یا پرولاکتینوما  افزایش بیش از حد این هورمون در بدن فرد را توصیف می کند.طبیعی است که افزایش این هورمون در دوران بارداری یا هنگام تولید شیر برای شیردهی وجود داشته باشد.با این حال ، برخی شرایط خاص یا استفاده از داروهای خاص می تواند باعث افزایش پرولاکتین در هر کسی شود. علل و اثرات سطح بالای پرولاکتین بسته به جنسیت فرد متفاوت است.
افزایش سطح پرولاکتین ممکن است در اثر انواع ثانویه ایجاد شود. غالباً ،هایپرپرولاکتینمی ناشی از بارداری است  که طبیعی است.
طبق یک مطالعه در سال 2013 ، تومورهای هیپوفیز ممکن است علت تقریباً 50 درصد هایپر پرولاکتینمی باشد. پرولاکتینوما توموری است که در غده هیپوفیز تشکیل می شود. این تومورها به طور معمول غیرسرطانی هستند. اما آنها می توانند علائمی ایجاد کنند که بسته به جنسیت فرد متفاوت است.

 

 

سایر دلایل هایپر پرولاکتینمی یا  پرولاکتینوما عبارتند از:

 

-مسدود کننده های اسید H2 مانند سایمتیدین 
-داروهای ضد فشار خون مانند وراپامیل 
-استروژن
-داروهای ضد افسردگی مانند دسیپرامین  و کلومیپرامین
-سیروز ، یا جای زخم شدید در کبد
-سندرم کوشینگ ، که می تواند ناشی از سطح بالایی از هورمون کورتیزول باشد
-عفونت ، تومور یا ضربه هیپوتالاموس
-داروهای ضد تهوع مانند متوکلوپرامید 

علائم هایپر پرولاکتینمی

علائم هایپر پرولاکتینمی می تواند در مردان و زنان متفاوت باشد.از آنجا که سطح پرولاکتین بر تولید شیر و چرخه قاعدگی تأثیر می گذارد ، تشخیص آن در مردان دشوار است. اگر مردی دچار اختلال نعوظ است ، پزشک ممکن است آزمایش خون را برای یافتن پرولاکتین اضافی توصیه کند.

علائم در زنان:

 

-ناباروری
-دوره های نامنظم
-تغییر در جریان قاعدگی
-مکث در چرخه قاعدگی
-از دست دادن میل جنسی
-شیردهی (گالاکتوره)
-درد در پستانها
-خشکی واژن

علائم پرولاکتینوما در مردان:

 

-رشد غیر طبیعی پستان (ژنیکوماستی)-شیردهی
-ناباروری
-اختلال در نعوظ
-از دست دادن میل جنسی
-سردرد
-تغییر بینایی

 

تشخیص هیپرپرولاکتینمی  یا پرولاکتینوما 

 

برای تشخیص هایپر پرولاکتینمی ، پزشک آزمایش خون را برای بررسی سطح پرولاکتین انجام می دهد.اگر سطح پرولاکتین زیاد باشد ، پزشک سایر شرایط را آزمایش می کند. اگر آنها به تومور مشکوک باشند ، ممکن است برای امتحان MRI اسکن انجام دهند تا مشخص شود که آیا تومور هیپوفیز وجود دارد.

 

 

درمان پرولاکتینوما یا هایپر پرولاکتینمی

 

درمان هیپرپرولاکتینمی  یا پرولاکتینوما  بیشتر در بازگشت سطح پرولاکتین به حالت طبیعی متمرکز است. در مورد تومور ، ممکن است برای برداشتن پرولاکتینوما به جراحی نیاز باشد ، اما این بیماری اغلب با دارو قابل کنترل است.
اگر شیردهی نامنظم ، اختلال نعوظ یا از بین رفتن میل جنسی را تجربه می کنید ، علائم خود را به پزشک اطلاع دهید تا بتواند آزمایش های لازم را برای تعیین علت انجام دهد.